Jerzy Roman Krzyżanowski

Zobacz też: Jerzy Krzyżanowski.
Jerzy Roman Krzyżanowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

10 grudnia 1922
Lublin

Data i miejsce śmierci

7 października 2017
Columbus

Narodowość

polska

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP Krzyż Walecznych (od 1941) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami
Multimedia w Wikimedia Commons

Jerzy Roman Krzyżanowski ps. „Szpic” (ur. 10 grudnia 1922 w Lublinie, zm. 7 października 2017 w Columbus) – polski literaturoznawca, pisarz, publicysta.

Życiorys

Urodził się jako syn Juliana Krzyżanowskiego i Emilii Roszkowskiej z domu Sobieszczańskiej[1]. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Lublinie. Przed 1939 związany z ZHP. Po wybuchu II wojny światowej brał udział w obronie Lublina. Był członkiem konspiracyjnego zastępu „Rysie” Jerzego Najmoły, a od roku 1942 Szarych Szeregów. Brał udział w wielu akcjach organizowanych przez oddział Szarugi Aleksandra Sarkisowa (specjalny oddział lotny Armii Krajowej oddelegowany do odbioru zrzutów lotniczych z Zachodu (m.in. w Akcji Most pod Bełżycami). Wkrótce po przejściu oddziału do Ludowego Wojska Polskiego, w listopadzie 1944, został aresztowany i umieszczony w obozie w Skrobowie koło Lubartowa, później deportowany do Rosji. Przebywał w obozach w Riazaniu i Stalinogorsku.

Po powrocie do Polski w 1947 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1947–1959 pracował w instytucjach wydawniczych, m.in. w Państwowym Wydawnictwie Naukowym, gdzie był jednym z pierwszych pracowników Redakcji Encyklopedii PWN. W 1959, po ukończeniu studiów, wyjechał do USA, jako lektor języka polskiego na University of California w Berkeley. W 1965 otrzymał tytuł doktora filozofii (temat: literatura porównawcza) w University of Michigan z najwyższym wyróżnieniem Stowarzyszenia Honorowego Phi Beta Kappa. Wykładał literaturę polską kolejno w Michigan, Kolorado, Kansas, Ohio. Czynnie działał w kręgach polonijnych (Stowarzyszenie Rozwoju Studiów Polskich, Polski Instytut Naukowy). Mieszkał w Columbus, w stanie Ohio. Zmarł 7 października 2017 w swoim domu tamże[2].

Był autorem wielu opracowań dotyczących literatury i historii Polski. Publikował w paryskiej Kulturze, londyńskich Wiadomościach, Zeszytach Historycznych. Ostatnio jego książki ukazują się nakładem lubelskiego wydawnictwa Norbertinum.

Publikacje

  • Ernest Hemingway. Warszawa: Wiedza powszechna, 1963
  • Władysław Stanisław Reymont. New York: Bicentennial Publishing Corporation, 1972, ISBN 0-912757-11-6
  • Generał. Opowieść o Leopoldzie Okulickim. Londyn: Odnowa, 1980
  • Diana. New York: Bicentennial Publishing Corporation, 1986, ISBN 0-912757-11-6
  • Legenda Samosierry i inne szkice krytyczne. Warszawa: "Czytelnik", 1987, ISBN 83-07-01578-2
  • Banff. Paryż: Instytut Literacki,1988, ISBN 2-7168-0106-1
  • Katyń w literaturze. Międzynarodowa antologia poezji, dramatu i prozy. wyd. 1: Lublin: Norbertinum, 1995, ISBN 83-85131-75-2, wyd. 2 popr. i uzup.: Lublin: Norbertinum, 2002, ISBN 83-7222-124-3, wyd. 3 poszerz.: Lublin: Norbertinum, 2010 ISBN 978-83-7222-402-6
  • Ariadne. Lublin: Norbertinum, 1998, ISBN 83-86837-85-3
  • Afrodyte. Lublin: Norbertinum,1999, ISBN 83-7222-029-8
  • Myślę, że wrócę kiedyś… Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 2001, ISBN 1-872286-79-8
  • U Szarugi: Partyzancka opowieść. wyd. 1: Lublin: Norbertinum, 1995, ISBN 83-85131-63-9, wyd. 2 popr. i poszerz.: Lublin: Norbertinum, 2004 ISBN 83-7222-173-1 – opowieść autobiograficzna o oddziale AK „Szarugi”
  • Dekady. Opowiadania lubelskie. Lublin: Norbertinum, 2006, ISBN 83-7222-265-7
  • Gdybym cię opuścił… Lublin: Norbertinum, 2007, ISBN 978-83-7222-313-5
  • Widziane z Ameryki. Szkice literackie i historyczne. Lublin: Norbertinum, 2009, ISBN 978-83-7222-375-3
  • Iść za marzeniem… Opowiadania i eseje krytyczne. Lublin: Norbertinum, 2014, ISBN 978-83-7222-517-7

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. Maria Bokszczanin: Julian Krzyżanowski (1892 – 1976). Historyk literatury, badacz folkloru, komparatysta. monikarogozinska.pl. [dostęp 2014-05-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 września 2018)].
  2. Kultura paryska [online], www.kulturaparyska.com [dostęp 2017-11-18] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07]  (pol.).
  3. M.P. z 2004 r. nr 42, poz. 727.
  4. M.P. z 1995 r. nr 65, poz. 720.

Linki zewnętrzne

  • Wydawnictwo Norbertinum
  • Biogram J. Krzyżanowskiego
  • Biogram J. Krzyżanowskiego na stronie Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie
  • ISNI: 0000000116857971
  • VIAF: 92004589
  • LCCN: n87137904
  • GND: 1057691720
  • BnF: 121094315
  • SUDOC: 029474523
  • NKC: js2014817669
  • NTA: 073383007
  • PLWABN: 9810660822005606
  • NUKAT: n93125307
  • J9U: 987007359483605171